Thép thanh vằn (Deformed Steel Bar), còn gọi là thép gân hoặc thép cốt bê tông, là vật liệu xây dựng có bề mặt gân nổi giúp tăng khả năng liên kết với bê tông. Nhờ khả năng chịu kéo và độ bền cơ học phù hợp, sản phẩm được sử dụng trong móng, cột, dầm, sàn và các kết cấu chịu lực. Stavian Industrial Metal giới thiệu đặc điểm, phân loại, tiêu chuẩn, bảng trọng lượng và giá thép thanh vằn.
Thép thanh vằn là loại thép cốt bê tông có dạng thanh dài, trên bề mặt được cán nổi các đường gân ngang và gân dọc theo thiết kế của nhà sản xuất. Những đường gân này tạo liên kết cơ học với bê tông, giúp truyền lực giữa hai vật liệu và hạn chế hiện tượng trượt tương đối trong kết cấu.
Trong hệ thống bê tông cốt thép, bê tông chịu nén tốt nhưng khả năng chịu kéo hạn chế. Thép thanh vằn được bố trí để tiếp nhận lực kéo, đồng thời góp phần nâng cao khả năng chịu uốn và kiểm soát vết nứt. Vật liệu thường được sản xuất từ thép carbon hoặc thép hợp kim thấp, với cơ tính thay đổi theo từng mác thép.
Thép thanh vằn xây dựng được phân loại phổ biến dựa trên đường kính danh nghĩa, ký hiệu bằng D hoặc Φ, đi kèm giá trị kích thước tính bằng milimét. Chẳng hạn, thép D16 có đường kính danh nghĩa 16 mm, còn thép D20 tương ứng với đường kính danh nghĩa 20 mm.
Trên thị trường, những quy cách thường gặp gồm D10, D12, D14, D16, D18, D20, D22, D25, D28 và D32. Các đường kính lớn hơn có thể được sử dụng trong công trình đặc thù, tùy khả năng sản xuất và yêu cầu kỹ thuật.
| Nhóm đường kính | Quy cách phổ biến | Ứng dụng tham khảo |
|---|---|---|
| Nhóm đường kính nhỏ | D10 – D12 | Sàn, cấu kiện phụ, cốt đai và công trình dân dụng |
| Nhóm đường kính trung bình | D14 – D20 | Dầm, cột, móng, nhà phố và nhà xưởng |
| Nhóm đường kính lớn | D22 – D32 | Móng chịu tải lớn, nhà cao tầng và cầu đường |
| Nhóm đường kính đặc biệt | Trên D32 | Công trình công nghiệp và hạ tầng có yêu cầu riêng |
Mác thép thanh vằn thể hiện cấp bền và các yêu cầu cơ tính của vật liệu. Tại Việt Nam, những mác thép được sử dụng phổ biến gồm CB300-V, CB400-V và CB500-V. Ngoài ra, TCVN 1651-2:2018 còn quy định mác CB600-V.
Trong ký hiệu CB400-V, chữ CB thể hiện thép cốt bê tông, số 400 liên quan đến giới hạn chảy quy định tính bằng MPa và chữ V biểu thị thép thanh vằn.
Tiêu chuẩn thép thanh vằn là căn cứ để đánh giá chất lượng vật liệu trước khi đưa vào kết cấu chịu lực. Tùy yêu cầu dự án, sản phẩm có thể được sản xuất và kiểm tra theo tiêu chuẩn Việt Nam hoặc những tiêu chuẩn quốc tế được chỉ định trong hồ sơ thiết kế.
Các tiêu chuẩn thường quy định thành phần hóa học, giới hạn chảy, giới hạn bền kéo, độ giãn dài, đặc điểm hình học của gân thép và phương pháp thử nghiệm. Việc tuân thủ tiêu chuẩn giúp kiểm soát tính đồng nhất giữa các lô hàng, đồng thời hỗ trợ nghiệm thu và truy xuất nguồn gốc vật liệu.
Đối với thị trường Việt Nam, TCVN 1651-2:2018 là tiêu chuẩn quốc gia áp dụng cho thép thanh vằn dùng làm cốt trong kết cấu bê tông. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với mác CB300-V, CB400-V, CB500-V và CB600-V.
Bên cạnh TCVN, các dự án có yêu cầu kỹ thuật quốc tế có thể sử dụng JIS, ASTM hoặc BS theo chỉ dẫn thiết kế và điều kiện nghiệm thu.
| Tiêu chuẩn | Phạm vi áp dụng | Mác thép tham khảo |
|---|---|---|
| TCVN 1651-2:2018 | Thép thanh vằn làm cốt bê tông | CB300-V, CB400-V, CB500-V, CB600-V |
| JIS G3112 | Thép thanh dùng làm cốt bê tông theo tiêu chuẩn Nhật Bản | SD295, SD390, SD490 |
| ASTM A615/A615M | Thép thanh carbon dùng làm cốt bê tông | Các cấp Grade theo phiên bản tiêu chuẩn áp dụng |
| ASTM A706/A706M | Thép thanh hợp kim thấp dùng làm cốt bê tông | Các cấp bền được quy định trong tiêu chuẩn |
| BS 4449 | Thép thanh cốt bê tông theo hệ tiêu chuẩn Anh | Các cấp thép theo yêu cầu kỹ thuật tương ứng |
Để xác định thép có đáp ứng yêu cầu chịu lực hay không, cần đánh giá các chỉ tiêu cơ lý thay vì chỉ quan sát hình dạng bên ngoài. Ba thông số quan trọng gồm giới hạn chảy, giới hạn bền kéo và độ giãn dài.
Giới hạn chảy phản ánh mức ứng suất thép bắt đầu biến dạng dẻo; giới hạn bền kéo thể hiện khả năng chịu ứng suất kéo lớn nhất trong thử nghiệm. Trong khi đó, độ giãn dài cho biết khả năng biến dạng của vật liệu trước khi đứt.
| Mác thép | Giới hạn chảy tối thiểu (MPa) | Giới hạn bền kéo tối thiểu (MPa) | Độ giãn dài tối thiểu (%) |
|---|---|---|---|
| CB300-V | 300 | 450 | 16 |
| CB400-V | 400 | 570 | 14 |
| CB500-V | 500 | 650 | 14 |
Barem trọng lượng thép thanh vằn là cơ sở quan trọng để tính toán khối lượng vật tư, lập dự toán và kiểm soát giao nhận tại công trường. Khối lượng lý thuyết của thép phụ thuộc vào đường kính danh nghĩa và chiều dài thanh.
Đối với thép cây thương mại, chiều dài 11,7 m là quy cách phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn có thể gặp sản phẩm với chiều dài khác tùy nhà sản xuất, thị trường và yêu cầu đơn hàng.
Bảng dưới đây thể hiện khối lượng lý thuyết tham khảo của thép thanh vằn dài 11,7 m theo các quy cách thông dụng. Giá trị thực tế có thể khác trong phạm vi dung sai cho phép và đặc điểm sản phẩm của từng nhà máy.
| Quy cách | Đường kính danh nghĩa (mm) | Trọng lượng (kg/m) | Trọng lượng (kg/cây 11,7 m) |
|---|---|---|---|
| D10 | 10 | 0,617 | 7,22 |
| D12 | 12 | 0,888 | 10,39 |
| D14 | 14 | 1,210 | 14,16 |
| D16 | 16 | 1,580 | 18,49 |
| D18 | 18 | 2,000 | 23,40 |
| D20 | 20 | 2,470 | 28,90 |
| D22 | 22 | 2,980 | 34,87 |
| D25 | 25 | 3,850 | 45,05 |
Lưu ý: Số lượng cây trong mỗi bó không cố định cho tất cả nhà sản xuất. Doanh nghiệp cần đối chiếu quy cách đóng bó, trọng lượng trên nhãn và chứng từ giao hàng, đặc biệt với những đơn hàng tính theo tấn.
Khi cần xác định nhanh khối lượng vật tư, có thể sử dụng công thức tính trọng lượng lý thuyết từ đường kính danh nghĩa và chiều dài. Cách tính này đặc biệt hữu ích trong lập kế hoạch mua hàng, dự toán xây dựng và kiểm tra sơ bộ khối lượng thép.
Công thức tham khảo:
Trọng lượng (kg) ≈ D² × L / 162,2
Trong đó:
Ví dụ, thép D16 dài 11,7 m có khối lượng lý thuyết khoảng 16² × 11,7 / 162,2 ≈ 18,47 kg. Kết quả tính nhanh có thể chênh lệch nhỏ so với bảng barem làm tròn của nhà sản xuất.
Thép thanh vằn là một trong những vật liệu chủ yếu tạo nên hệ thống cốt thép của kết cấu bê tông cốt thép. Nhờ khả năng chịu kéo và liên kết với bê tông, vật liệu được sử dụng trong công trình dân dụng, hạ tầng giao thông và các dự án công nghiệp.
Đối với từng hạng mục, kỹ sư cần lựa chọn mác thép và đường kính theo tính toán kết cấu. Những yếu tố như tải trọng, điều kiện nền đất, môi trường sử dụng và phương pháp thi công đều ảnh hưởng đến phương án bố trí cốt thép.
Trong nhà phố, biệt thự, chung cư và công trình dân dụng, thép cốt bê tông thanh vằn được bố trí tại móng, cột, dầm, sàn, cầu thang và các cấu kiện chịu lực khác. Đường kính sử dụng thay đổi theo thiết kế và chức năng của từng bộ phận.
Thép D10 đến D20 thường xuất hiện trong nhiều công trình dân dụng. Tuy nhiên, một hạng mục không được lựa chọn thép chỉ dựa vào kinh nghiệm hoặc số tầng công trình. Việc bố trí phải tuân thủ bản vẽ kết cấu, bao gồm số lượng thanh, khoảng cách, chiều dài neo và nối thép.
Đối với công trình giao thông, thép thanh vằn được sử dụng trong các kết cấu bê tông cốt thép của cầu, cống, hầm, tường chắn, móng trụ cầu và những hạng mục hạ tầng khác.
Các dự án này thường có yêu cầu kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt do phải chịu tải trọng lớn, tải trọng động và tác động từ môi trường. Vì vậy, ngoài cường độ chịu kéo, thép cần đáp ứng những yêu cầu về độ dẻo, khả năng neo giữ, gia công và độ ổn định chất lượng.
Trong ngành công nghiệp, thép thanh vằn được sử dụng tại móng máy, nền nhà xưởng, kết cấu bê tông chịu tải, bệ thiết bị và nhiều cấu kiện của nhà máy. Đối với sàn công nghiệp, việc bố trí cốt thép phù hợp góp phần kiểm soát nứt và bảo đảm khả năng chịu lực dưới tác động của thiết bị vận hành.
Trong các dự án thủy lợi và năng lượng, thép thanh vằn được sử dụng cho những kết cấu bê tông cốt thép như tường chắn, móng công trình, kênh dẫn, nhà máy thủy điện và công trình bảo vệ bờ.
Giá thép thanh vằn phụ thuộc vào đường kính, mác thép, nhà sản xuất, khu vực phân phối và điều kiện giao hàng. Giá vật liệu có thể được tính theo kilogram, tấn hoặc cây thép với chiều dài quy định.
Bảng giá dưới đây sử dụng quy cách thép dài 11,7 m/cây, gồm các cấp bền CB300-V, CB400-V và CB500-V. Mức giá được thể hiện bằng VNĐ/cây để hỗ trợ dự toán chi phí vật tư cho các hạng mục xây dựng.
| Quy cách | CB300-V (VNĐ/cây) | CB400-V (VNĐ/cây) | CB500-V (VNĐ/cây) |
|---|---|---|---|
| D10 | 102.596 | 105.556 | 105.556 |
| D12 | 147.641 | 149.719 | 149.719 |
| D14 | 202.629 | 204.045 | 204.045 |
| D16 | 264.591 | 266.440 | 266.440 |
| D18 | 334.854 | 337.194 | 337.194 |
| D20 | 413.559 | 416.449 | 416.449 |
Lưu ý: Bảng thể hiện mức giá tham khảo tại khu vực miền Bắc năm 2026. Giá chưa được xác nhận đầy đủ về thuế VAT, chi phí vận chuyển và điều kiện giao hàng. Doanh nghiệp cần kiểm tra báo giá cụ thể trước khi đưa vào hồ sơ mua sắm hoặc dự toán chính thức.
Đối với đơn hàng khối lượng lớn, giá thép thanh vằn theo kg thường được sử dụng để lập kế hoạch mua nguyên liệu. Mức giá trên thị trường có thể chênh lệch giữa các thương hiệu và khu vực do điều kiện phân phối và chi phí vận chuyển.
| Thương hiệu | Sản phẩm | Giá tham khảo (VNĐ/kg) |
|---|---|---|
| Hòa Phát | D10 CB300 | 14.210 |
| Việt Đức | D10 CB300 | 13.950 |
| Việt Ý | D10 CB300 | 13.940 |
| Việt Mỹ (VAS) | D10 CB300 | 13.840 |
Những mức giá này chỉ có giá trị tham khảo theo khu vực và thời điểm ghi nhận, không đại diện cho tất cả sản phẩm, mác thép hoặc đơn hàng.
Stavian Industrial Metal là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại kim loại công nghiệp, cung cấp đa dạng sản phẩm thép phục vụ nhu cầu xây dựng, sản xuất và phát triển hạ tầng tại Việt Nam cũng như thị trường quốc tế.
Trong danh mục thép xây dựng, Stavian Industrial Metal cung cấp thép thanh vằn với các mác thép như CB300-V, CB400-V, CB500-V, SD295, SD390, SD490 và các cấp thép theo tiêu chuẩn quốc tế phù hợp. Dải đường kính được giới thiệu trong hồ sơ năng lực sản phẩm từ D06 đến D50 mm, tùy nguồn hàng và điều kiện cung ứng.
Thông qua giải pháp kinh doanh nội địa, Stavian Industrial Metal hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vật liệu, tổ chức hoạt động thương mại, quản lý logistics và xây dựng phương án cung ứng phù hợp với tiến độ dự án.
Bên cạnh thị trường Việt Nam, Stavian Industrial Metal phát triển giải pháp kinh doanh quốc tế, kết nối nguồn cung vật liệu kim loại giữa các thị trường, đồng thời hỗ trợ hoạt động thương mại xuyên biên giới, logistics và quản trị rủi ro chuỗi cung ứng.
Đối với các đơn hàng thép thanh vằn, việc xác định rõ mác thép, tiêu chuẩn, đường kính, khối lượng và yêu cầu giao nhận sẽ giúp Stavian Industrial Metal xây dựng phương án cung ứng phù hợp. Doanh nghiệp có thể liên hệ Stavian Industrial Metal để trao đổi thông số kỹ thuật và điều kiện thương mại của từng dự án.
Thép thanh vằn là vật liệu quan trọng trong kết cấu bê tông cốt thép, góp phần nâng cao khả năng chịu kéo và độ ổn định của công trình. Việc lựa chọn đúng đường kính, mác thép, tiêu chuẩn và kiểm soát trọng lượng giúp bảo đảm chất lượng thi công, đồng thời tối ưu chi phí vật tư. Với mạng lưới cung ứng tại Việt Nam và quốc tế, Stavian Industrial Metal hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn thép phù hợp.
Xem thêm các bài viết cùng chủ đề:
Địa chỉ:
Website: https://stavianmetal.com
Email: info@stavianmetal.com
